ޢާއިލާއާއެކު ކާން އިންނައިރު، ކައިރީގައި ހުންނަ މީހަކު "ހާދަ ކުޅިއޭ" ބުނާއިރު، ތިމާއަށް އެއްވެސް ކުޅިކަމެއް ނުހުރެ ހައިރާންވެފައި އިނދެވިދާނެއެވެ. ނުވަތަ އެކުވެރިއަކު ފޮނިއެއްޗެއް ވަރަށް މީރުކޮށް ކާލާއިރު، ތިމާއަށް އެ ފޮނިރަހަ މާގަދަވެގެން ނުކެވޭ ފަހަރުވެސް އާދެއެވެ. ބައެއްމީހުން އާދަކޮށް ކަޅުކޮފީ ބޯއިރު އަނެއްބައި މީހުންނަށް ކަޅުކޮފީ އެއްވެސް ވަރަކަށް އެތެރެނުކުރެވޭ ހާލަތްތަށް އާދެއެވެ.
ޒަމާނުއްސުރެ އަހަރެމެން ހީކޮށްގެން ތިބީ މިއީ ހަމައެކަނި އަމިއްލަ އާދަތަކުގެ ގޮތުންނާއި ކުޑައިރުއްސުރެ ކަމުން އައި ކާނާއަށް ހޭނިފައި ހުރުމުން ނުވަތަ އަމިއްލަ އިޚުތިޔާރުގެ ގޮތުން ވާގޮތެއް ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ހަޤީޤަތަކީ މިއަށްވުރެ މާ ފުން، ހައިރާންކުރާ ސިއްރެކެވެ؛. އަހަރެމެންނަށް ރަހަލަބޭގޮތަކީ ސީދާ އަހަރެމެންގެ ޑީ.އެން.އޭ (DNA) ގައި ލިޔެވިގެންވާ ޖެނެޓިކް ކޯޑެކެވެ.
ޖެނެޓިކްސްއާއި ރަހައިގެ ގުޅުން
ސާދާކޮށް ބުނާނަމަ، ޖެނެޓިކްސްއަކީ އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑު ބައްޓަންކުރުމަށް ކާރުޚާނާއަކުން ގެންގުޅޭ އެންމެ މުހިންމު "އިންސްޓްރަކްޝަން މެނުއަލް" އެވެ. މައިންބަފައިންގެ ކިބައިން ދަރިންނަށް ވާރުތަވާ މި ކޯޑުތަކުގެ ތެރޭގައި، އިސްތަށީގެ ކުލައާއި ހަމުގެ އިތުރުން ސިކުނޑީގެ މަސައްކަތްތަކާއި އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑުގެ ސެންސަރުތައް މަސައްކަތްކުރާ ގޮތްވެސް ހިމެނެއެވެ.
އަހަރެމެންގެ ދުލުގައި ހުންނަ ކުދިކުދި ސެންސަރުތައް ނުވަތަ 'ރިސެޕްޓަރުތައް' މަސައްކަތްކުރަނީ ސީދާ މި ޖީންތަކުގައި ލިޔެވިފައިވާ ކޯޑުތަކުގެ ދަށުންނެވެ. އެކި މީހުންގެ ޖީންތައް އެއްގޮތް ނުވާފަދައިން، ކާނާގެ ކެމިކަލްތައް ދެނެގަނެ ސިކުނޑިއަށް މެސެޖު ފޮނުވާ ނިޒާމުވެސް މީހަކުން މީހަކަށް ތަފާތުވަނީ މި ސަބަބާ ހުރެއެވެ. އެއީ އަމިއްލަ އިޚުތިޔާރުން ނުވަތަ ގަދަކަމުން ބަދަލުކޮށްލެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އުފަންވީއްސުރެ ސިކުނޑީގެ ނާރުތަކާއި ސެލްތަކުގައި ޕްރޮގުރާމްކުރެވިފައިވާ ގޮތެކެވެ.
ރަހަދެނެގަނެވޭ ގޮތް: ސައިންސުގެ ނަޒަރަކުން
ސައިންސްވެރިން ބުނާގޮތުގައި ސިއްޙީ ގޮތުން ހަޤީޤީ "ރަހަ" ކަމަށް ބެލެވެނީ އެންމެ ފަސް ކަމެކެވެ: އެއީ ލޮނު، ފޮނި، ހުތް، ހިތި، އަދި އަނގައަށް މީރު ޚާއްސަ ރަހައެއް ކަމަށްވާ އުމާމީ (umami) އެވެ.
އަހަރެމެން ކާ އެއްޗެއް އަނގަޔަށްލައިގެން ހަފާއިރު، ދަތްތަކުން އެ އެއްޗެއް ކުދިކުދިކޮށްލައި، ކުޅުގައި ހުންނަ އެންޒައިމްތަކުން އެ ބައިތައް ފުނޑުފުނޑުކޮށްލައެވެ. އޭގެފަހުން އެ ބައިތައް ދުލުގައި ހުންނަ އުސް ތަންތަން ކަމަށްވާ 'ޕެޕިލީ' (papillae) ތަކުގެ މަތިން ދަތުރުކޮށްލާއިރު، އެ ތަންތަނުގައި ހުންނަ ކެމިކަލް ރިސެޕްޓަރުން އެ ތަކެތި ދެނެގަނެއެވެ.
ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ މާއްދާތަކާއި ރަހަތައް (ފޮނި، ލޮނު، ނުވަތަ އުމާމީ ފަދަ ރަހަ) މާ ބޮޑަށް ކަމުދަނީ އެހެންވެގެންނެވެ. އަދި ހުތް ރަހައާއި ހިތި ރަހަތަކުން ބުނެދެނީ އެ އެއްޗެއް ހަލާކުވެފައިވެދާނެ ކަމުގެ ނުވަތަ ވިހަވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރެވެ. އެހެންކަމުން ގިނަ މީހުން މިފަދަ ރަހަތަކާއި އެހާ ގާތްނުވުން އެކަށީގެންވެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އަހަރެމެން ކާ ތަކެތި ހަފާއިރު އޭގެ މީރު ވަސް ނޭފަތުގެ ފަހަތު ހޮޅިން ލާފައި ސިކުނޑި އެތެރެއަށް ދަތުރުކުރެއެވެ. ސިކުނޑިން މި ދެ ކަންތައް (ރަހައާއި ވަސް) އެއްކޮށްލައިގެން ކާނާގެ އަސްލު ފްލޭވަރ ދެނެގަނެއެވެ. މިކަމަށް މަޝްޙޫރު މާހިރެއް ކަމަށްވާ ޑރ. ޕަލްމަރު ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި ބައެއް ކާނާތަކުގައި ފޮނި، ހުތް، އަދި ހިތި ރަހަ އެއްވަރެއްގައި ހުރެދާނެއެވެ. އެކަމަކު އެކާނާތައް ތަފާތުކޮށްދެނީ ނޭފަތަށް ވާސިލުވާ ވަހުންނެވެ. އޭނާ ބުނެފައިއެވެ:
"އެންމެންގެ ޖެނެޓިކްސް ތަފާތެވެ. އެހެންކަމުން އެންމެންގެ ރަހަ ބަލާ ރިސެޕްޓަރުތައްވެސް ތަފާތުވާނެއެވެ. މިއީ އެންމެން އެއް އިސްކޮޅެއް ނުވުން ފަދަ ކަމެކެވެ!"
ޖެނެޓިކްސް އެކަންޏެއް ނޫން!
އެހެންނަމަވެސް ފާހަގަކޮށްލަން ބޭނުންވާ އެއް ނުކުތާ އެބައޮތެވެ. އެއީ، ހުރިހާ ކަމެއް ބިނާވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި ޖެނެޓިކްސްގެ މައްޗަށް އެކަންޏެއް ނޫންކަމެވެ. މިކަމާމެދު ވާހަކަދައްކަމުން ޕްރޮފެސަރ ކެތްރިން މެޑްލަރ ފާހަގަކުރާގޮތުގައި، އަހަރެމެން ބޮޑުވި މާހައުލާއި، ކެއުމަށް އާދަވެފައިވާ ކާނާތަކަކީވެސް ވަރަށް ބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރާ ކަންކަމެވެ. މިސާލަކަށް ބާމިޔާ (okra) ފަދަ ތަކެތި ކުޑައިރުއްސުރެ ކައި އާދަވެފައިވާ މީހުންނަށް އެއީ ވަރަށް މީރު އެއްޗަކަށް ވާއިރު، އެހެން ސަރަހައްދުތަކުން ބޮޑުވި މީހުންނަށް އޭގެ އޮލަކަމާއި ވަސް ކަމުނުގޮސްދާނެއެވެ.
ނިންމުން
އެހެންކަމުން، ފެންނަ ކޮންމެވެސް މީހަކު ކާތަކެތި މާ ކުޅިވެގެން އުޅޭއިރު ނުވަތަ ތަފާތު ރަހައަކަށް ޝަކުވާކުރާއިރު، އޭނާ އެ ދައްކަނީ އެއްވެސް އަސްލެއްނެތް ވާހަކައެއް ނޫނެވެ! އަހަރެމެން އެންމެންގެ ގައިގައިވެސް މިއޮތީ މުޅިން ތަފާތު، ހައިރާންކުރަނިވި ޖެނެޓިކް ސިފަތަކެކެވެ. ވީމާ، ތިމާގެ ތަފާތު ރަހައިގެ ދުނިޔެ ބަލައިގަނެ، ކާނާގެ އާ ރަހަތަކާއެކު އުފާވެރި ދަތުރެއް ފަށާށެވެ!
މަސްދަރު: މޮނެލް ކެމިކަލް ސެންސަސް ސެންޓަރ، ކެމިކަލް ސެންސަސް، ސްމެލް އެންޑް ޓޭސްޓް ސެންޓަރ
