އަޅުގަނޑުމެންގެ ކަންފަތަށް "ތައިރޮއިޑް" މި ނަން އިވޭ މިންވަރު ގިނަވި ނަމަވެސް، މިއީ ހަށިގަނޑުގައި ކޮން ތަނެއްގައި، ކޮން ކަމެއް ކުރާ ގުނަވަނެއްކަން އެނގެނީ ގިނަފަހަރަށް ތިމާއަށް ނުވަތަ ޢާއިލާގެ ގާތް މީހަކަށް އެކަމުގެ އުނދަގޫތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހުމުންނެވެ. ކަރުގެ ތިރީގައި، ކޮކާލެއްގެ ސިފައަށް އިންނަ މި ކުޑަކުޑަ ގުނަވަނަކީ މުޅި ހަށިގަނޑުގެ "އިންޖީނު" ނުވަތަ މެޓަބޮލިޒަމް ކޮންޓްރޯލްކުރާ މައި މަރުކަޒެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ހަކަތަ އުފެއްދުމާއި، ހިތުގެ ހިނގުމާއި، ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ހިފެހެއްޓުމާއި، މޫޑާއި، އަދި ބަރުދަން ވަކި މިސްރާބަކަށް ގެންދިއުމުގައި އެންމެ ބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރަނީ ތައިރޮއިޑުން އުފައްދާ ހޯމޯންތަކުންނެވެ. އެހެންކަމުން، މި ކުޑަކުޑަ ގުނަވަނަށް ކުޑަވެސް ބުރޫއެއް އަރައިފިނަމަ، މުޅި ހަށިގަނޑުގެ ނިޒާމު އެކީއެކަށް އަނބުރާލައެވެ.
ތައިރޮއިޑްގެ މައްސަލަތަކާއި އޭގެ އަލާމާތްތައް
ތައިރޮއިޑްގެ މައްސަލަތައް މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބެހިގެންވަނީ ދެ ބަޔަކަށެވެ. އެއީ ހޯމޯން އުފައްދާ މިންވަރު މަދުވުން ނުވަތަ "ހައިޕޯތައިރޮއިޑިޒަމް" އަދި ހޯމޯން އުފައްދާ މިންވަރު އިތުރުވުން ނުވަތަ "ހައިޕަރތައިރޮއިޑިޒަމް" އެވެ. ހޯމޯން މަދުވާނަމަ (ހައިޕޯ)، ހަށިގަނޑުގެ އިންޖީނު މަޑުޖެހި، ސަބަބަކާ ނުލައި ބަރުދަން އިތުރުވުމާއި، އާދަޔާޚިލާފަށް ވަރުބަލިވުމާއި، ފިނިގަދަވުމާއި، އިސްތަށި ފޭބުމާއި، އަދި ހަނދާންނެތުމާއި އަދި ބައެއް ޙާލަތްތަކުގައި ނަފްސާނީ މާޔޫސްކަން (depression) ކުރިމަތިވެއެވެ. އަދި ހޯމޯން މާގިނައިން އުފައްދާނަމަ (ހައިޕަރ)، ހަށިގަނޑުގެ އިންޖީނު ބާރަށް ހިނގައި، ކެއުމަށް ބަދަލެއް ނައި ކަމުގައިވިއަސް ބަރުދަން ލުއިވުމާއި، ހިތް އަވަސްވުމާއި، ގިނައިން ދާހިއްލުމާއި، އަދި ރުޅިގަދަވެ ހާސްވުން (anxiety) މެދުވެރިވެއެވެ. ވަރަށް ގިނަ މީހުންނަށް "މިއީ އަހަރެންނަށް ނުވަތަ އަހަރެން ދަންނަ މީހަކަށް ވަމުންދާ ގޮތެކޭ" ހިތަށްއަރާ، ނަމަވެސް އެއީ ތައިރޮއިޑްގެ މައްސަލައެއްކަން ނޭނގޭ ޢަލާމާތްތަކެކެވެ.
މި މައްސަލަތައް މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތައް
މި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމުން އަމިއްލަ ގުނަވަނަށް ހަމަލާދޭ އޮޓޯއިމިއުން (autoimmune) ޙާލަތްތައް ކަމަށްވާ ހާޝިމޯޓޯސް (Hashimoto's) ނުވަތަ ގްރޭވްސް ބަލި (Graves' disease) ހިމެނެއެވެ. މީގެއިތުރުން، ޢާއިލީ ގޮތުން ނުވަތަ ޖެނެޓިކްސްގެ ސަބަބުންވެސް ތައިރޮއިޑްގެ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވެއެވެ. ޢާއިލާގެ މަންމަ ނުވަތަ ބައްޕަގެ ތައިރޮއިޑް މައްސަލައެއް އުޅޭނަމަ، ތިމާއަށްވެސް މިކަން މެދުވެރިވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ. އަދި ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ އަޔޮޑީން (Iodine) ގެ މިންވަރު މަދުވުމާއި، ހޯމޯނަލް ބަދަލުތައް ފަދަ ކަންކަމަކީވެސް މި މައްސަލަ ފެންމަތިވާ ސަބަބުތަކެކެވެ.
ފަރުވާއާއި ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ގެންނަންޖެހޭ މުހިންމު ބަދަލުތައް
ތައިރޮއިޑްގެ މައްސަލަތަކަށް ޑޮކްޓަރުން ދެއްވާ ރަސްމީ ބޭސްތައް ތާވަލާއެކު ގަންނަމުން ދިއުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، ހަމައެކަނި ބޭހަށް ބަރޯސާވުމުގެ ބަދަލުގައި ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ގެންނަ ބަދަލުތަކަކީ ބަލި ކޮންޓްރޯލްކޮށް، ދުޅަހެޔޮކަން އަނބުރާ ހޯދުމަށް އޮތް ތަޅުދަނޑިއެވެ.
ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ގެންނަންޖެހޭ އެންމެ މުހިންމު ބަދަލަކީ ކެއިންބުއިމުގެ އާދަތައް އިޞްލާޙުކުރުމެވެ. ތައިރޮއިޑްގެ މަސައްކަތަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު މާއްދާއެއް ކަމަށްވާ ސެލެނިއަމް (Selenium) އަދި ޒިންކް (Zinc) އެކުލެވޭ ކާނާ (މިސާލަކަށް ކަނޑުމަސް، ބިސް، ނަޓްސް އަދި ސީޑްސް) ކެއުމުގައި ހިމެނުން މުހިންމެވެ. އަދި ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ ކާނާއާއި، ސީދާ ހަކުރު ގިނައިން ހުންނަ ތަކެތި ކެއުން މަދުކުރަންޖެހެއެވެ. މީގެއިތުރުން، ހަށިގަނޑުގެ ދުޅަކަން (inflammation) ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި ގްލޫޓަން (Gluten) ނުވަތަ ޑެއިރީ (Dairy) ބޭނުންކުރުން ކުޑަކުރުމުން ބައެއް މީހުންނަށް ބޮޑު ލުޔެއް ލިބިގެންދާކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
ނަފްސާނީ ސްޓްރެސް ކޮންޓްރޯލްކުރުމަކީވެސް ތައިރޮއިޑްގެ ސިއްޙަތަށް ނުހަނު ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. ސްޓްރެސްވުމުން އުފައްދާ ކޯޓިސޯލް (Cortisol) ހޯމޯންގެ ސަބަބުން ތައިރޮއިޑް ހޯމޯންތައް މަސައްކަތްކުރުމަށް ހުރަސްއެޅެއެވެ. އެހެންކަމުން، ނިދި ހަމަކުރުމާއި، ކަސްރަތުކުރުމާއި، އަދި ހިތްހަމަޖެހޭ ކަންކަމުގައި ވަގުތު ހޭދަކުރުމަކީ ހޯމޯންތައް ހަމައަކަށް އަޅުވައިދޭނެ ކަންކަމެވެ.
ނިންމުން: ސިއްޙަތަށް ހޭލުންތެރިވުން
ތައިރޮއިޑްގެ މައްސަލަތަކަކީ އާދައިގެ ލޭގެ ޓެސްޓަކުން (TSH test) ވަރަށް ފަސޭހައިން ދެނެގަނެވޭނެ އަދި ރަނގަޅަށް މެނޭޖްކުރެވޭނެ ކަންކަމެވެ. މި މައްސަލައަކީ މުޅި އުމުރަށް ތަޙައްމުލުކުރަންޖެހޭ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފެނުނު ނަމަވެސް، ހަށިގަނޑުން ދޭ އެންމެ ކުދިކުދި އިންޒާރުތަކަށް ސަމާލުވެ، ރަނގަޅު ޞިއްޙީ ފަރުވާއާއި ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމުގެ އާދަތައް އިޚުތިޔާރުކޮށްފިނަމަ، މިއީ ފުރިހަމައަށް ކޮންޓްރޯލްކޮށް، އުފާވެރި، ހަރަކާތްތެރި ދިރިއުޅުމެއް އުޅެވިދާނެ ޙާލަތެކެވެ. ތިމާގެ ހަށިގަނޑުގެ އަޑުއަހައި، ދުޅަހެޔޮ ވައްޓަފާޅިއެއް އިޚުތިޔާރުކުރުމަކީ މާދަމާގެ ފަހި ސިއްޙަތަށްޓަކައި އެޅޭ އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެވެ.
މަސްދަރު: ދަ ޖަރނަލް އޮފް ކްލިނިކަލް އެންޑޮކްރިނޮލޮޖީ އެންޑް މެޓަބޮލިޒަމް، އެމެރިކަން ތައިރޮއިޑް އެސޯސިއޭޝަން އެންޑް މަޔޯ ކްލިނިކް، ހަރވަރޑް ޓީއެޗް ސްކޫލް އޮފް ޕަބްލިކް ހެލްތް
